Tolo da Re dedicò a Bartòldo un poemetto in vintioto cantade, illustrandole di sua mano. Ne pubblichiamo alcune in ordine sparso. Bartòldo è un bacàn della Val d'Illasi che scende a Verona a cavallo della Bìa ('na mula vecia e scancanada) e diventa il giullare di Alboino.
Bartòldo el gà sempre l'ultima paròla, ma el sa d'èssar un zugàtolo ne le mane de Alboin.A le batùde del vilàn se ride,
ma, col morbìn che l'ànima sponciòna,
sganàssarìa le mùmie più sbasìde:
l'è primavera e intòrno gh'è Verona.
Par altro, in sta fassènda, quel che conta
l'è che i discorsi del dopodisnà
jè come spade che no g'à piu pònta,
jè sèrpe sensa el dento invelenà.
E qua vorìa zontàrghe ‘na parola:
fin che l'omo el bacàja e'l se intardìga
rènte a un gòto e coi piè sòto la tòla,
te vedarè che mal no'l de fa mìga.
El Re: La pòra jènte la se làgna
ma ogni giorno la tòla la parècia.
Bartòldo: Gh'è ci bècola e ci màgna,
però el bisògno fa trotar la vècia.
El Re: Bisòn scoltàr ci comànda
Sia che i dìga bianco rosso o nero.
Bartòldo: Qua la confusiòn l'è grànda,
par ci à beù, imbriago l'è'l sincèro.
El Re: Mànda a ramèngo la to jènte
e'l grando de la tèra tiènte amìgo.
Bartòldo: Te dirò quel che g'ò in mente,
ci cura el nespolàr no màgna el fìgo.
El Re: Al vilàn ghe piàse la vilàna;
un mèrlo furbo el resta sempre un mèrlo.
Bartòldo: Cànta el grìo ne la so tàna;
par la càvra el cavròn l'è un bèl pischèrlo.
El Re: La verità l'è ‘na gràn màma.
Bartòldo: No gh'è màre sensa fiòi.
El Re: La verità l'è ‘na gran fiàma.
Bartòldo: …Se la scàlda i to paròi.
El Re: La verità più ciara e vera;
l'è che la spada e'l pugno duro e forte
i'à fàto caminàr l'omo a la tèra
e sempre più i ghe cambiarà la sorte.
Bartòldo: L'è, la verità, un bel vàso;
con quatro maneghèti intòrno al còl:
stà pur sicùro che, conforme el caso,
te'l brìnchi da la parte che te vòl.
Se rìde ancòra ma l'aprìl birbànte
dopodisnà ‘l te fa la gambarèla
e un pisolìn da le manìne sante
el te cusìna ne la so padèla.
Mèso stòrno Alboìn, piànin pianèto,
tiràndo de sbadàci la bocàssa,
el se la mòca e'l va a butàrse in lèto
ché, par ancò, lu l'à sgobà anca màssa.
Da: Poesie par i veronesi : antologia poetica
Tolo Da Re ; a cura di Michele Gragnato
Colognola ai Colli : Demetra, 1998 287 p.
